Tot nu toe gold een eenvoudige regel: wie zich eerst meldt voor een nieuwe of verzwaarde netaansluiting, krijgt eerst capaciteit toegewezen, first come, first served. Dat systeem werkte zolang netbeheerders capaciteit hadden, maar in steeds meer regio's is dat niet meer zo. Met de nieuwe regels mogen netbeheerders prioriteren op basis van maatschappelijk belang, flexibiliteit en bijdrage aan netbalans.
Concreet betekent dit dat aanvragen worden ingedeeld in categorieën. Bovenaan staan zorginstellingen, openbaar vervoer en gedeelde laadinfrastructuur. Daaronder volgen warmtepompen, woninguitbreidingen en kleinverbruikers met flexibele vraag (mensen met batterij of slim laadbeheer). Onderaan staan grootverbruikers zonder flexibiliteits-aanbod en aanvragen die naar verwachting weinig bijdragen aan systeemefficiëntie.
Voor particulieren met een nieuwbouwwoning of een ingrijpende renovatie kan dit betekenen dat je verzoek voor een 3-fase aansluiting of voor het toevoegen van een EV-lader op een wachtlijst belandt, soms maanden, in zwaar belaste gebieden tot één à twee jaar. De gebieden met de zwaarste belasting zijn op dit moment delen van Brabant, Gelderland en Flevoland.
Een thuisbatterij kan op twee manieren helpen. Ten eerste verlaagt hij de gemiddelde piekvraag op het lokale net: stroom voor 's avonds wordt overdag opgeslagen in plaats van uit het net getrokken op het moment dat iedereen dat doet. Ten tweede signaleert het bezit van een batterij aan netbeheerders dat een huishouden flexibel is, relevant voor een hogere prioriteit binnen de nieuwe regels. Sommige netbeheerders overwegen om explicit batterij-bonus in te voeren bij aansluitaanvragen, hoewel dat in de eerste versie van de regels nog niet is opgenomen.
Wie wil weten of zijn gebied risico loopt: op netcapaciteit.nl staan kaarten van Liander, Stedin en Enexis met de actuele beschikbare transportcapaciteit per postcode. Bij een rode kleurcodering loont het om vóór 1 juli aanvragen in te dienen, onder de oude regeling word je dan gewoon volgens datum behandeld.
