Methodologie rendement-calculator
De rendement-calculator berekent de terugverdientijd van een thuisbatterij op basis van jouw situatie. Hieronder leggen we de volledige rekenmethode uit: de aannames, de formules en de bekende beperkingen. Zo kan iedereen het resultaat controleren. Zie je iets dat beter kan? Laat het ons weten.
Berekening in het kort
De calculator simuleert de jaarlijkse besparing van elke thuisbatterij in de database over een periode van 15 jaar. Per jaar worden twee opbrengstbronnen berekend: zelfconsumptie (zonne-energie opslaan) en slim laden (prijsarbitrage bij een dynamisch contract). De besparing wordt gecorrigeerd voor degradatie, energieprijsstijging en vermogensbeperkingen.
Invoer verzamelen
Zonnepanelen, jaarverbruik, zware apparaten en contracttype worden uitgevraagd.
Ideale capaciteit bepalen
Op basis van productie, verbruik en doelen wordt de optimale batterijgrootte berekend.
Simulatie draaien
Per batterij wordt de jaarlijkse besparing gesimuleerd over de volledige looptijd, in twee scenario's.
Resultaat tonen
De drie batterijen met de kortste terugverdientijd worden getoond met een gedetailleerde jaaropbouw.
Conservatief vs. marktgemiddeld
Elke batterij wordt doorgerekend in twee scenario's. Het verschil zit in de aannames over de dynamische energiemarkt: hoe groot is de dagelijkse spread, hoeveel daarvan is benutbaar, en hoe vaak per jaar is er voldoende verschil tussen dal- en piektarief?
Conservatief scenario
| Gemiddelde dagspread | €0,10 |
| Benutbaar deel | 55% |
| Handelsdagen/jaar | 200 |
| Jaarlijkse prijsstijging | 1% |
Marktgemiddeld scenario
| Gemiddelde dagspread | €0,18 |
| Benutbaar deel | 75% |
| Handelsdagen/jaar | 270 |
| Jaarlijkse prijsstijging | 3% |
Zelfconsumptie
Overdag opgewekte zonne-energie die je niet direct verbruikt, wordt opgeslagen in de batterij en 's avonds gebruikt. De besparing hangt af van de salderingsregeling: zolang die geldt, bespaar je alleen de vermeden terugleverkosten. Na afloop van saldering bespaar je het verschil tussen inkoop- en teruglevertarief.
Tijdens saldering (t/m 2026)
Bij saldering wordt teruggeleverde stroom verrekend met je verbruik. De batterij bespaart dan alleen de terugleverkosten die je energieleverancier in rekening brengt.
dagproductie = jaarproductie / 365 surplus = dagproductie × (1 − zelfconsumptie%) maxCharge = vermogen × 5 uur stored = min(surplus, capaciteit, maxCharge) retrieved = stored × efficiëntie besparing = retrieved × terugleverkosten × 365
Na saldering (2027+)
Zonder saldering ontvang je alleen de terugleververgoeding voor teruggeleverde stroom. De batterij bespaart het verschil tussen de inkoopprijs en de terugleververgoeding.
waarde/kWh = inkoopprijs − terugleververgoeding besparing = retrieved × waarde/kWh × 365
Slim laden (prijsarbitrage)
Bij een dynamisch energiecontract fluctueert de stroomprijs per uur. De batterij laadt op wanneer stroom goedkoop is en ontlaadt wanneer het duur is. De opbrengst hangt af van de dagelijkse spread, het benutbare deel daarvan, en het aantal handelsdagen per jaar.
Formule
dagCharge = min(capaciteit, vermogen × 5 uur)
dagOpbrengst = dagCharge × efficiëntie
tradingSavings = dagOpbrengst × spread × benutbaar%
× handelsdagen/jaarCorrectiefactoren
De ruwe opbrengst wordt gecorrigeerd voor vermogensbeperkingen, overlap tussen opbrengstbronnen, degradatie en energieprijsstijging.
Vermogensfactor (trading)
Batterijen met een laag vermogen missen prijspieken: ze kunnen niet snel genoeg laden of ontladen. De tradingopbrengst wordt vermenigvuldigd met een factor gebaseerd op het vermogen ten opzichte van een referentiewaarde, en een C-rate penalty voor trage systemen.
Formule
tradingPowerFactor = min(1, kW / 3.5) cRateFactor = min(1, C-rate / 0.5) tradingSavings × tradingPowerFactor × cRateFactor
Vermogensfactor (zelfconsumptie)
Een lage omvormer-capaciteit beperkt hoeveel van de opgeslagen energie gelijktijdig kan worden teruggeleverd aan het huishouden tijdens avondpieken.
Formule
scPowerFactor = min(1, 0.6 + 0.4 × kW / 3.5) selfConsumptionSavings × scPowerFactor
Overlapcorrectie
Als zowel zelfconsumptie als trading opbrengst genereren, wordt de kleinste van de twee met 20% gekort. De batterij kan niet tegelijk vol zitten met zonne-energie en vol laden tegen een laag tarief.
Formule
Als beide > 0: kleinste bron −= kleinste × 20%
Degradatie en prijsstijging
Elk jaar verliest de batterij een percentage van zijn effectieve capaciteit. Tegelijkertijd stijgen energieprijzen, waardoor dezelfde hoeveelheid opgeslagen stroom meer waard wordt.
Formule
effectiefKWh(y) = capaciteit × (1 − degradatie)^(y−1) prijsfactor(y) = (1 + prijsstijging)^(y−1) besparing(y) = ... × prijsfactor(y)
Wat niet wordt berekend
Niet alle opbrengstbronnen van een thuisbatterij zijn betrouwbaar te modelleren. De volgende bron is bewust niet opgenomen.
Onbalansmarkt
De slim-ladenberekening hierboven is gebaseerd op day-ahead uurtarieven (EPEX) — de prijzen van je dynamisch contract die een dag van tevoren vaststaan. Op de onbalansmarkt wordt daarentegen gehandeld op de realtime onbalansprijs van TenneT: kwartierprijzen die pas achteraf definitief zijn. De opbrengst hiervan is niet accuraat te berekenen:
- Onbalansprijzen fluctueren per kwartier en kunnen extreem uitschieten (zowel positief als negatief), waardoor een gemiddelde spread niet representatief is.
- De werkelijke opbrengst hangt af van het handelsplatform en de strategie van de aanbieder — niet elke partij handelt even agressief of op dezelfde momenten.
- Het aantal winstgevende handelsmomenten verschilt sterk per maand en jaar, en is afhankelijk van netcondities die niet voorspelbaar zijn.
Omdat een betrouwbare berekening niet mogelijk is zonder platformspecifieke data en historische onbalansprijzen, laten we deze opbrengstbron buiten de simulator. In de praktijk kan onbalanshandel de terugverdientijd verkorten, maar de mate waarin verschilt sterk per aanbieder en marktjaar.
Investering en terugverdientijd
De totaalinvestering is de batterijprijs plus eventuele installatiekosten. De terugverdientijd (break-even) wordt bepaald door lineaire interpolatie op het moment dat de cumulatieve besparing de investering overschrijdt.
Investering
investering = batterijprijs + installatiekosten default installatiekosten = €1.500 Alleen batterijen met ingebouwde omvormer worden meegenomen (all-in prijs).
Break-even (lineaire interpolatie)
Per jaar y:
cumulatief += besparing(y)
Als cumulatief ≥ investering:
fractie = (investering − cumulatief[y-1])
/ besparing(y)
breakEven = (y − 1) + fractieBatterijselectie en sortering
Per batterij wordt de variant gekozen die het dichtst bij de berekende ideale capaciteit ligt en aan de vermogenseis voldoet. Batterijen worden gesorteerd op terugverdientijd in het marktgemiddeld scenario (kortste eerst).
Geen ingebouwde omvormer
Alleen batterijen met ingebouwde omvormer worden meegenomen. Zonder omvormer is de prijs niet vergelijkbaar (apart aanschaffen).
Vermogenseis niet gehaald
Bij een dynamisch contract geldt minimaal 3 kW. Bij zware apparaten geldt de berekende minimale vermogenseis.
Geen positieve besparing
Batterijen waarvan de totale besparing over de looptijd negatief of nul is, worden niet getoond.
Standaardwaarden
De calculator gebruikt onderstaande standaardwaarden. De meeste kunnen door de gebruiker worden aangepast in het "Geavanceerde instellingen"-paneel.
| Parameter | Standaard | Toelichting |
|---|---|---|
| Inkoopprijs | €0.30/kWh | Gemiddelde variabele leveringsprijs inclusief belastingen. |
| Terugleververgoeding | €0.07/kWh | Vergoeding voor teruggeleverde stroom na afloop van saldering. |
| Terugleverkosten | €0.10/kWh | Kosten die de leverancier in rekening brengt bij teruglevering tijdens saldering. |
| Zelfconsumptie | 30% | Percentage eigen zonne-opbrengst dat direct wordt verbruikt, zonder batterij. |
| Energieprijsstijging | 2%/jaar | Aanpasbaar per scenario (1% conservatief, 3% marktgemiddeld). |
| Degradatie | 2%/jaar | Jaarlijks capaciteitsverlies. Representatief voor LFP-cellen. |
| Simulatieperiode | 15 jaar | Totale looptijd van de berekening. |
| Installatiekosten | €1.500 | Geschatte installatiekosten bovenop de batterijprijs. Aanpasbaar door de gebruiker. |
| Effectieve zonuren | 5 uur/dag | Aantal uren per dag met voldoende zonne-overschot om de batterij te laden. |
| Einde saldering | 01-01-2027 | Einddatum van de salderingsregeling. |
Kanttekeningen bij deze methodiek
Elk rekenmodel is een vereenvoudiging van de werkelijkheid. Onderstaande punten zijn de bekende beperkingen van de huidige versie.
Wil je deze rekenmethode onafhankelijk toetsen? Start direct een gesprek in ChatGPT of Gemini met de volledige methodologie. Zo kun je een AI-assistent vragen om de formules, aannames en beperkingen kritisch te beoordelen.